Kalaallit Nunaanni Namminersornerullutik Oqartussani pillugu inatsisaat. nr. 577, 29. november 1978-imeersoq
Uagut - Margrethe Aappaat, Guutip Saamaanneragut Danmarkip dronninngia, nalunaarpugut:
Kalaallit Nunaata inuiaassutsikkut, kultureqarnikkut nunallu sumiissusiatigut naalagaaffiup iluani immikkut ittuunera nassuerutigalugu Kalaallit Nunaata landsrådiani isumaqatigiissutigineqartoq naapertorlugu inatsisartut akueraat Uagullu akuersinitsigut aalajangersarparput Kalaallit Nunaata naalakkersugaanikkut naalagaaffimmi inissitaaneranik inatsit manna:
Kalaallit Nunaanni Namminersornerullutik Oqartussat pillugu inatsit.
Kapitali 1.
Namminersornerullutik Oqartussat.
§1. Kalaallit Nunaat immikkut inuiaqatigiiffiuvoq danskit naalagaaffiata iluani, Namminersornerullutillu Oqartussat naalagaaffeqatigiinnerup killingisa iluanni Kalaallit Nunaanni suliassat inatsimmi uani maleruaqqusat naapertorlugit sulissutigissavai.
Imm. 2. Kalaallit Nunaanni Namminersornerullutik Oqartussat tassaapput sinniisuutitaqarfik Kalaallit Nunaanni qinigaq Inatsisartunik taaguuteqartoq qullersaqarfillu Naalakkersuisunit siulersorneqartoq.
§2. Inatsisartut ilaasortai ukiut sisamakkuutaarlugit pisarnertuinnaq, inuit nammineq isertortumillu taaguinerannik qinersinikkut qinigaasassapput.
Imm. 2. Qinersisarnermik ileqqoreqqusat erseqqinnerusut, tamatumani ilanngullugit qinerseqataasinnaanermut qinigaasinnaatitaanermullu kiisalu Inatsisartunut ilaasortat qassiunissaanut tunngasut, Inatsisartut inatsisiliaatigut aalajangersarneqassapput.
Imm. 3. Inatsisartut sulisarnissaminnut najoqqutassani nammineq aalajangersassavai.
§3. Naalakkersuisut siulittaasussaa Naalakkersuisullu ilaasortassai allat Inatsisartut qinertassavai. Naalakkersisut siulittaasuata suliassat Naalakkersuisut ilaasortaannut agguaattassavai.
Kapitali 2.
Namminersornerullutik Oqartussat suliassai.
§4. Namminersornerullutik Oqartussat aalajangersinnaavaa suliassaqarfiit suliassaqarfiulluunniit ataatsip ilaa inatsimmut uunga ilanngussami taaneqartoq Namminersornerullutik Oqartussanut nuunneqassasut.
Imm. 2. Namminersornerullutik Oqartussat inatsisiliortussaatitaalluni pisortaasussaatitaavoq suliassaqarfinnut Imm. 1 naapertorlugu nuunneqartunut tamakkununngalu aningaasartuutaasussat tigummilissallugit.
Imm. 3. Taamatut aamma sunniuteqartussamik naalagaaffimmi pisortaatitat Namminersornerullutik Oqartussanik oqaloqatiginnereerlutik aalajangersinnaavaat suliassaqarfiit taamaattut suliassaqarfiilluunniit taamaattut ilaat immikkoortut Namminersornerullutik Oqartussanut nuunneqassasut.
Imm. 4. Peqqussutit suliassaqarfimmut tamakkununnga Inatsisartunit isumaqatigiissutigisat, Naalakkersuisullu siulittaasuanit aalajangersarneqartut taaguuteqassapput Inatsisartut inatsisiliai.
§5. Naalagaaffimmi pisortaatitat Namminersornerullutik Oqartussanik oqaloqatiginnereerlutik Namminersornerullutik Oqartussat inatsisikkut piginnaassuseqartissinnaavaat suliassaqarfimmut ataatsimut suliassaqarfiulluunniit ataatsip ilaanut inatsimmut uunga ilanngussami taaneqartumut Namminersornerullutik Oqartussallu § 4 naapertorlugu nuunneqarsimanngitsumut maleruaqqusassanik aalajangersaasussaanerup pisortaasussaanerullu tigunissaannut. Suliassaqarfimmut taamaalillugit tiguneqartunut tapiissutigisat inatsisitigut aalajangersarneqassapput.
Imm. 2. Peqqussutit suliassaqarfinnut Inatsisartunit isumaqatigiissutigisat, Naalakkersuisullu siulittaasuanut aalajangersakkat taaguuteqassapput inatsisartut peqqussutai.
§6. Inatsisartut inatsisiliassaannut Inatsisartullu peqqussutissaannut siunnersuutit isumaqatigiissutigisat atortussaatinniarlugit Naalakkersuisut siulittaasuanit aalajangersarneqartassapput, nalunaarutigineqartassappullu malittarisassat Inatsisartut inatsisiliaatigut aalajangersarneqartut malillugit.
Imm. 2. Inatsisartut ullunik arfineq pingasunik piffissaqartitsinerup iluani aalajangersinnaavaa aalajangersaanissaq kinguartinneqassasoq siunnersuutip Inatsisartunit ataatsimiinnissami tullermi isumaqatigiissutigineqarnissaata tungaanut. Siunnersuut ataatsimiinnermi tassani allanngortinneqarnerani isumaqatigiissutigineqanngikkuni tunuartinneqassasoq.
§7. Naalagaaffimmi pisortaatitat Namminersornerullutik Oqartussanik oqaloqatiginnereerlutik inatsisikkut aalajangersinnaavaat suliassaqarfiit ilanngussami taaneqanngitsut § 4, Imm. 2-mi 4-milu maleruaqqusat naapertorlugit imaluunniit § 5-mi maleruaqqusaq naapertorlugit Namminersornerullutik Oqartussanut nuunneqassasut.
Imm. 2 Suliassaqarfiit suut Imm. 1 naapertorlugu Namminersornerullutik Oqartussanut nuunneqassanersut naalagaaffeqatigiinnermut Namminersornerullutillu Oqartussanut suliaqarfinnut kalaallit pissusiinut immikkut ittumik attuumassutilinnut annertuumik sunniuteqarnissaanut isumaqarneq tunngavigalugu aalajangiineqartassasoq.
§8. Inuit Kalaallit Nunaanni nunaqavissut Kalaallit Nunaata pinngortitami pissamaataannut tunngaviusumik oqaasissaqartitaapput.
Imm. 2. Inuit nunaqavissut pissamaatinut uumassusiliunngitsunut oqaasissaqartitaanerisa isumannaallisinnissaannut naalagaaffeqatigiinnerullu soqutigisaasa isumannaallisinnissaannut inatsisikkut aalajangerneqassasoq pissamaatinik taaneqartunik misissueqqaarineq, misissueqqiineq iluaqutiginninnerlu pisassasut Qallunaat Nunaanni naalakkersuisut Kalaallit Nunaannilu Naalakkersuisut isumaqatigiissutaat naapertorlugu.
Imm. 3. Imm. 2 naapertorlugu isumaqatigiissummik pisoqannginnerani Naalakkersuisunut ilaasortap ataatsip piumasarisinnaavaa suliassaq taanna Inatsisartunut Naalakkersuisut isumaqatigiissummut pineqartutut imalimmut akuersinissamut peqataannginnissaanik aalajangiisinnaasumut saqqummiunneqassasoq.
§9. Kalaallit oqaasii pingaarnersaallutik oqaasiussapput. Danskit oqaasii peqqissaartumik ilinniartitsissutigineqassapput.
Imm. 2. Oqaatsit taakku tamarmik pisortaqarfimmi atorneqarsinnaaput.
§10. Namminersornerullutik Oqartussat pisussaaffimmut naalagaaffiit akunnerminni isumaqatigiissutaasa silarsuarmiunullu maleruaqqusat allat naalagaaffiup sukkulluunniit eqqortitassaasa kingunerinut naalattussaavoq.
Imm. 2. Namminersornerullutik Oqartussat piginnaatitaaneri piginnaatitaanernit inatsisini tunngaviusuni § 20 naapertorlugu silarsuarmiut sulisorisaqarfiinut piginnaaniliussaasunit sukkulluunniit killiligaapput.
Imm. 3. Qallunaat naalakkersuisuisa Namminersornerullutik Oqartussat peqqusinnaavaat sulissutigisassat Imm. 1-2-mi aalajangersakkat eqqortinneqarnissaasa isumannaallisinnissaannut pisariaqartut sulissutigeqqullugit.
Kapitali 3.
Naalagaaffimmi pisortaatitat tungaannut pissusissaq.
§11. Apeqqutini naalagaaffiup nunanut allanut pissusiinut tunngasuni naalagaaffimmi pisortaatitat aalajangiisussaapput.
Imm. 2. Sulissutigisassat Namminersornerullutik Oqartussat pinialersaagai silarsuarmiut suleqatigiinnerannut naalagaaffiup peqataaneranut naalagaaffiulluunniit nunanut allanut allatigut atassuteqarneranut annertuumik pingaaruteqartut isumaqatigiissutigineqannginnerminni naalagaaffiup pisortaannik isumaqatiginninniutigineqartassapput.
§12. Inatsisissanut aalajangersakkanik Kalaallit Nunaannut tunngasuinnarnik imalinnut siunnersuutit inatsisartunut saqqummiunneqannginnerini Namminersornerullutik Oqartussanut oqaaseqarfigeqqullugit saqqummiunneqassapput.
Imm. 3. Inatsisit pisortatigoortunillu peqqussutit Kalaallit Nunaannut immikkut aamma pingaaruteqartut Kalaallit Nunaanni atortuulersitaannginnerini Namminersornerullutik Oqartussanut oqaaseqarfigeqqullugit saqqummiunneqartassapput.
§13. Naalagaaffiit akunnerminni isumaqatigiissutaat inatsisartut akuersinissaannik piumasaqarfiusut kalaallillu soqutigisaannut attuumalluinnartut isumaqataaffigineqannginnerini Namminersornerullutik Oqartussat oqaaseqarfigeqqullugit saqqummiunneqartassapput.
§14. Naalagaaffimmi pisortaatitat pisartuni ataasiakkaani allamik aalajangigaqanngippata Namminersornerullutik Oqartussat oqaaseqaatai saqqummiussap §§ 12-imi 13-imilu oqaatigineqartup pereernerata kingusinnerpaamik qaammatit arfinillit kingornatigut saqqummersimassapput.
Imm. 2. Allatut ajornavissumik pissutilimmik saqqummiussineqarsinnaasimanngippat inatsit, pisortatigoortumik peqqussut naalagaaffiilluunniit akunnerminni isumaqatigiissutaat sapinngisamik piaarnerpaamik Namminersornerullutik Oqartussanut oqaaseqarfigeqqullugu saqqummiunneqassaaq.
§15. §11-mi killissarititat iluanni qallunaat naalakkersuisuisa Kalaallit Nunaanni Naalakkersuisut isumalioqatigereerlugit Europamiut Suleqatigiiffissuanni kalaallit soqutigisaasa sulissutigineqartarnissaannut najoqqutassat aalajangersassavaat.
Imm. 2. Europamiut Suleqatigiiffissuata Siunnersuisoqatigiiffiani akuerisassanut kalaallit pissusiinut attuumassuteqarluinnartunut siunnersuutinik Namminersornerullutik Oqartussat ilisimatinneqartassaaq.
§16. Namminersornerullutik Oqartussat piumasarisinnaavaa nunani danskit aallartitaqarfigisaanni Kalaallit Nunaata inuussutissarsiornermut immikkut soqutigisaqarfigisaanni suleqataasussanik atorfinitsitsisoqartassasoq soqutigisanik tamakkuninnga pingaarnerutillugit sulissutiginnittussanik. Naalagaaffimmi pisortaatitat aalajangiisinnaapput tamatumunnga aningaasartuutit Namminersornerullutik Oqartussanit akilerneqartassasut.
Imm. 2. Naalagaaffimmi pisortaatitat Namminersornerullutik oqaloqatigereerlugu taanna periarfissaqartissinnaavaat kalaallit inuussutissarsiornermut immikkut soqutigisaannik silarsuarmiut oqaloqatigiinnerini peqataanermikkut tamaviaarutiginninnissaannut.
Imm. 3. Suliassat kalaallinut tunngasut immikkoortut pineqaraangata naalagaaffimmi pisortaatitat tamanna naalagaaffiup soqutigissaannut akerliusorineqanngikkaangat Namminersornerullutik Oqartussat piginnaassuseqartittarsinnaavaat tamatuminnga kissaateqareernikkut nunanut allanut tunngasunik suliaqartitat peqatigalugit nammineerluni oqaloqatiginninnissaanut.
§17. Rigsombudsmandi naalagaaffiup Kalaallit Nunaanni qullersatut sinniisigaa.
Imm. 2. Namminersornerullutik Oqartussat rigsombudsmandi kajumissaarsinnaavaa Namminersornerullutik Oqartussat sulisorisaqarfiini oqaloqatigiinnernut peqataanissaanut.Imm. 3. Namminersornerullutik Oqartussat rigsombudsmandi Inatsisartut inatsisiliaannik Inatsisartullu peqqussutaannik isumaqatigiissutigineqartunik kiisalu malittarisassianik allanik tamanut atortuusussanik Namminersornerullutik Oqartussanit atortussanngortinneqartunik sapinngisamik piaarnerpaamik ilisimatittassavaa.
§18. Namminersornerullutik Oqartussanit naalagaaffimmi pisortaatitanut naleqqiulluni aalajangiisussaatitaanera naalagaaffimmi pisortaatitat Namminersornerullutillu akornanni nalornissutigineqalerpat apeqqut taanna ataatsimiititanut ilaasortanik marlunnik Naalakkersuisut toqqagaannik, ilaasortanik marlunnik Namminersornerullutik Oqartussat toqqagaannik højesteretimilu eqqartuussisunik pingasunik højesteretip siulittaasuata toqqagaannik taakkua ilaat ataaseq siulittaasut toqqagaasussamik ilaasortalinnut saqqummiunneqassaaq aalajangiiffigisassanngorlugu.
Imm. 3. Qallunaat naalakkersuisui Namminersornerullutik Oqartussat isumaqatigiissutigisaannik aalajangigaannilluunniit ataatsimiititanut taakkununnga saqqummiunneqartunik ataatsimiititat aalajangiinissaasa tungaannut unititsigallarsinnaapput.
Kapitali 4.
Atortuulersitsinermik ikaarsaarutissanillu aalajangersakkat.
§19. Aalajangersakkat Kalaallit Nunaannut atortuusut pisortamit eqqortumit allanngortitaanissamik atorunnaarsitaanissamilluunniit tungaannut atortuuinnassapput inatsisip uuma kingunerinik allannguuteqarlutik.
§20. Piffissaq inatsisip matuma atortuulersitaaffissaa inatsisikkut aalajangerneqassaaq.
Imm. 2. Rigsombudsmandi sulianut Kalaallit Nunaannut landshøvdingimit maannamut sulissutigineqartunut inatsisip matuma kingunerinik allannguuteqartitaassunut ivertissaaq.
Tunniunneqarpoq Amalienborgimi,
29. november 1978.
Kunngiussutitsinnik Atsiorpugut
Naqissusiillutalu.
Margrethe R.
/ Jørgen Peder Hansen.
Ilanngussat.
1. Kalaallit Nunaata siulersorneqarnera.
2. kommunit siulersorneqarnerat.
3. Akileraarutit akitsuutillu.
4. Ilagiit naalagaaffimmit akuerisat, upperniaqatigiillu ilagiinnit naalagaaffimmit akuerisanit allaanerussuteqartut.
5. Killeqarfiup iluani aalisarneq, aallaaniarneq, savaateqarneq tuttuuteqarnerlu.
6. Eqqissisimatitsineq.
7. Nunamut tamarmut pilersaarusiorneq.
8. Inuutissarsiornermut unammilleqatigiinnermullu inatsisit, tamatumani ilanngullugit sutorniartarfeqarnermik illusisarfeqarnermillu inatsisit, imigassat aalakoornartortallit pillugit maleruaqqusat kiisalu niuertarfiit ammasarfii pillugit maleruaqqusat.
9. Inunnik isumaginninnermut tunngasut.
10. Sulisoqarnermut tunngasut.
11. Atuartitaaneq kulturilu, tamatumani ilanngullugu inuutissarsiutinut ilinniartitsineq.
12. Inuutissarsiutinut tunngasut allat, tamatumani ilanngullugit Naalagaaffiup aalisarnermik nioqqutissiornermillu ingerlatsinera, erhvervsstøtte aamma inuutissarsiutinik siuarsaaneq.
13. Peqqinnissamut suliffeqarfiit.
14. Inissianik attartortitsinermut inatsisit, boligstøtte kiisalu illussaqartitsinermi pisortaqarfeqarneq.
15. Nioqqutissanik pilersuineq.
16. Kalaallit Nunaanni ilaasunik usinillu assartuineq.
17. Pinngortitamik illersuineq.